Sohbet'e Giriş

İmale Nedir ve Ne Türlü Yapılır


İmale Nedir ve Ne Türlü Yapılır

Osmanlı çağında, divan şiiri tecrübe et bir şiir zihniyeti kullanılırdı. Bu şiir zihniyeti, Doğu edebiyatından alıntı meydana geldiği amaçlı Türkler çok bir birşey değiştirmeden bu edebiyatı onay etmiştir.
Nitekim edebiyat ile dili birbirinden ayıramazsınız; lisan edebiyatı doğurur; edebiyat yepyeni bir dili. Bu yönden da Osmanlı çağındaki edebiyat, Doğu’nun yalnızca nazım şekillerini değil dilini de almıştır. Esasen Osmanlı çağındaki özgü be özgü Türkçenin pekçok birey aracılığıyla “suni” değerlendirilmesinin temelinde bu vardır.
Osmanlı, Doğu edebiyatını misal aldığı süre Arapça ve Farsça kelime alıntıları inşa etti, Fransız edebiyatını misal alırken Fransızca kelimeler alıntı inşa etti. Biz, bu alıntı kelimelerin belirttiği meselelerden birisi meydana gelen “imale” vaziyetini tartışacağız bu yazımızda.

İmale, Arapçadır, sözlük manasıyla “myl” kökünden gelir. Meylettirme, bir kenara çekme, bir yana eğme anlamlarına gelir. Edebiyat terimi olarak, az meydana gelen bir heceyi aruz kalıbına uydurmak amaçlı uzunca okumaya denir.
Aruz vezni, az ve uzunca hece sistemine dayanır. Esasında bu, Arapça ve Farsçanın laf yapısıyla ilgilidir. Arapça ve Farsçada yalnızca uzunca sesli harfler yazılır, az olanlar yazılmaz. Sözgelişi Türkçede “geldim” yazarken bütün sesleri yazıyoruz ama Arapçada bu şekilde bir sözcük olsaydı “geldim” değil “gldm” diye yazmak durumundaydık. Sözgelişi Farsça “Diba” ismi. Literatürde “Dîbâ” olarak yazıldığı amaçlı yazılışında da bütün sesli harfler savunmalı ve okunuşunda uzunca meydana gelen seslerin 2 adet meydana geldiği varsayılmalı. “Diba” değil “Diibaa” diye okunmalı.

Kategori
: Genel
Yazar
: admin
Etiketler
:

Sizde Yorum Yapın